Tradicija i kultura Melničana kroz vreme do danas


   Kultura i kulturni život u Melnici datira od samog nastanka sela. Kultura ljudi u Melnici se ogledala u svojim običajima, u verskim i kulturnim tradicijama i takve su prenete sa kolena na koleno koje se i dan danas gaji i čuva.

   Meštani Melnice su imali svoje drevne običaje i rituale prilikom  sahranjivanja, kao i o praznicima kada su odlazili u posetu rodbini i prijateljima u svojim svečanim odelima . Sačuvano kulturno blago odevanja Melničana je pravo bogatstvo koje je svedok da su Melničani narod koji čuva svoju kulturu i običaje.    Mnogo kulturnog nasleđa sačuvano je kroz igru i pesmu. Postoje sačuvana predanja o  kulturi Vlaha iz Melnice koji su rasuti po mnogim arhivama.
Da je kultura i pismenost postojala na ovim prostorima Melnice, svedočanstvo je i sačuvana mermerna ploča koja je iz atara Melnice preneta u manastir Vitovnicu još iz te davne 1218.godine.

   Kultura Melnice je vidna i u pisanim sadržajima na nadgrobnim spomenicima na seoskom groblju koja je svedok Postojanja Melnice i njenih meštana.
U kulturne svedoke je svakako i spomenik iz rimske epohe koji je svedok postojanja i sada krasi školsko dvorište u Melnici.
   Vlaški i Mlavski vojvoda Paulj Matejić rođeni Melničanin, je otkupio i sačuvao za potomke bogoslužbenu knjigu koja se do skora  nalazila u manastiru Vitovnici, a sada se nalazi u manastiru "Bradača", nju je pre koju godinu tamo odneo i ostavio tadašnji starešina manastira Vitovnice Lazar Ranković.

    Pisani dokumenti kroz vreme od tri veka sadržaja predstavljaju bogatstvo za buduće istraživače koji žele da sačuvaju kulturu Vlaha iz Melnice.

Zavetina Jelisej u porodici Petrović 1940.godine u Melnici.

   U novije vreme,  između dva svetska rata, žitelji su igrali jednočinke i pozorišne komade kako u Melnici tako i na položajima u pozadini u prvom i drugom svetskom ratu. Pred drugi svetski rat kulturni život je obogaćen radom kapetana Vlade i njegove žene Pavlije koji su bili izbeglice, organizovali su sa meštanima priredbe u Jakovoj kafani i prodavnici "Petrović" u Melnici.

   Melnicu je posetio nekoliko puta poznati srpski Glumac Milivoje Živanović koji je bio bard glumišta. Rado je dolazio kod svog prijatelja Brane Jenića tadašnjeg šefa mesne kancelarije. Milivoje  je 80-tih godina prošlog veka iz Melnice preneo staru kuću brvnaru i  premestio u svoje dvorište u Grockoj. Kuću iz Melnice koja je bila od talpi brvnara i svedok kulture tog doba su preneli i ponovo ugradili autetično majstori iz Melnice. Kuću su mu ustupili Melničani Vlajko i Misirka Aranđelović, bila je stara tada oko 250 godina.

   Zanimljivi su obredi vezani za sahrane pokojnika, tada je pesmom  žaljen pokojnik, od najčuvenijih  narikača je Melničanka Anujka Mikšić.

  Melnica je za potrebe Kulture u selu izgradila zgradu "Dom kulture Paulj Matejić Melnica", prostranu sa binom i svim pratećim sadržajima za takve namene. Dom kulture je rađen od 1952.godine do 1954.godine. Svečano je otvoren i sa radom počeo 1955.godine, otvorili su ga Veselinka Stanković i Zorka Knežević sa  meštanima Melnice.

   Dom Kulture Paulj Matejić iz Melnici je u periodu od 1968. do 1974.godine održao i organizovao preko dvadeset priredbi. Godine 1973. KUD je dobio nagradu od KPZ Petrovac prvu nagradu za svoj rad na polju čuvanja kulture u selu. Nagrada je iznosila pored povelje i novčani iznos od 350.000 starih dinara. Godine 1974. Dom kulture iz Melnice je dobio za učestvovanje na regionalnom takmičenju nagradu od 2 miliona dinara starih, kao i nagradu za pobedu u Zajčaru Od milion dinara starih.

   Dok nije postojala zgrada Doma kulture u Melnici,  meštani su za obavljanje programa koristili zgradu kafane meštana Vujce Jovanovića, Lazara Janoševića, Savke Teleskovića i prostorije poznatog trgovca "Petrovića". Kulturni program u Melnici je često bivao upriličen povodom dana seoskih zavetina, na Jelisej i Mali Spasovdan.

Nazad na predhodnu stranu

MELNICA I MELNICANI KROZ VREME DO DANAS © 2016 Frontier Theme